Câu hỏi: Trường hợp cây xanh trên tuyến đường được giao cho một đơn vị chăm sóc, nếu cây bị chết thì chi phí đốn cây và trồng lại cây mới do đơn vị đó phải chịu hay do Nhà nước chi trả?

Trả lời: Trong hợp đồng giữa CĐĐT Lyon với doanh nghiệp, các doanh nghiệp chỉ làm theo yêu cầu của thành phố, tức là thành phố muốn cắt tỉa cành, muốn chặt cây hoặc trồng thay cây chết thì doanh nghiệp làm theo yêu cầu và được tính tiền công (nghĩa là tiền công làm thuê), còn tất cả các chi phí đều do thành phố bỏ ra như chi phí đốn hạ cây chết, mua cây mới, trồng thay cây.

– Ở CĐĐT Lyon, không hợp đồng duy tu bảo dưỡng cây xanh theo từng năm, tức là, hợp đồng giữa thành phố và doanh nghiệp không phải là hợp đồng khoán trọn gói mà là hợp đồng theo vụ việc và có mức giá cho từng công việc (có bảng
khung giá). Khi thành phố gọi thầu, trong hồ sơ gọi thầu (bộ điều kiện sách bảo dưỡng cây xanh) có mức giá trần dựa vào bảng khung giá do thành phố ấn định và đơn vị nào thắng thầu phải có mức giá thấp hơn giá trần, thành phố sẽ trả tiền công cho từng công việc đó.

– Đối với các trường hợp cây xanh bị sâu bệnh, doanh nghiệp đang chăm sóc bảo dưỡng có thể đề xuất giải pháp xử lý nhưng việc lựa chọn giải pháp nào (của doanh nghiệp đề xuất hay của Phòng CX-CQ) sẽ do chuyên viên Phòng CX-CQ phụ
trách khu vực đó quyết định và trả tiền cho doanh nghiệp để thực hiện.

– Trong quá trình bảo dưỡng, nếu doanh nghiệp thực hiện không tốt ví dụ như cắt tỉa cành không đúng kỹ thuật, dẫn đến cây bị tổn thương và chết đi, trường hợp này không được dự trù trong hợp đồng nhưng khi đó sẽ áp dụng quy định về bảo vệ cây xanh. Theo đó, có bảng khung giá tính giá trị của cây xanh dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau và doanh nghiệp phải trả tiền bồi thường, kể cả chi phí chặt hạ cây bị chết và trồng thay cây mới.

– Khi trồng mới cây xanh, Phòng CX-CQ sẽ đặt hàng cho doanh nghiệp thực hiện và trong hợp đồng đặt hàng có thời gian bảo hành, do đó, nếu cây chết khi còn bảo hành thì doanh nghiệp phải chịu chi phí thay cây khác. Trước đây, việc trồng cây được ký hợp đồng trọn gói, các doanh nghiệp muốn thắng thầu thường chào giá rất thấp nhưng sau khi trồng xong thường không chăm sóc tốt nên tỷ lệ cây chết rất nhiều. Hiện nay, cách làm đã được thay đổi; theo đó, hợp đồng trồng cây được chia thành hai khoản tiền: (1) tiền trồng cây, (2) tiền chăm sóc bảo dưỡng cây trong 03 năm sau khi trồng. Trong thời gian 03 năm này, nếu doanh nghiệp chăm sóc và để cây chết sẽ chịu chi phí trồng thay cây mới. Do đó, giá trồng cây không cao vì chi phí bảo dưỡng từng năm đã được tính riêng. Với cách làm này, các doanh nghiệp chỉ làm công, tất cả những việc khác như chọn loài cây trồng, làm việc với vườn ươm để đảm bảo cây đủ tiêu chuẩn, quá trình làm đất, trồng cây và chăm sóc cây đều có chuyên viên của Phòng CX-CQ giám sát, cho nên, số lượng cây chết đã giảm rất nhiều (tỷ lệ cây sống đến 99%).

– Khi cây chết, có 02 trường hợp: (1) trong 03 năm đầu sau khi trồng; (2) sau 03 năm, khi cây đã lớn. Nguyên tắc trong cả 02 trường hợp là luôn luôn thực hiện việc khảo sát để tìm hiểu nguyên nhân cây chết. Việc điều tra theo hướng không phải để quy trách nhiệm mà nhằm hiểu rõ tại sao cây chết để tìm cách cải thiện và tránh trường hợp cây chết trong tương lai (như do đất không phù hợp, bộ rễ cây trong vườn ươm chưa phát triển tốt, vị trí trồng cây bị ngập úng…). Như vậy, nếu cây chết trong 03 năm đầu sau khi trồng, doanh nghiệp sẽ trồng thay cây mới. Đối với cây lớn, CĐĐT Lyon không ký hợp đồng với doanh nghiệp để quản lý, bảo dưỡng cây xanh suốt cả năm hay vài năm mà hợp đồng theo vụ việc (ví dụ hợp đồng cắt tỉa cành), toàn bộ việc theo dõi tình trạng sinh trưởng và phát triển của cây
do chuyên viên Phòng CX-CQ đảm nhiệm. Do đó, khi cây chết, chuyên viên của Phòng sẽ xuống điều tra, khảo sát tìm hiểu nguyên nhân; nếu nguyên nhân cây chết xuất phát từ lỗi của doanh nghiệp trong quá trình bảo dưỡng sẽ áp dụng quy định về bảo vệ cây xanh như đã nêu trên.

– Trong hợp đồng với doanh nghiệp 03 năm đầu sau khi trồng cây xanh, thành phố sẽ trả tiền bảo dưỡng hàng năm. Doanh nghiệp phải lập kế hoạch bảo dưỡng trong năm theo yêu cầu của thành phố (như số lần kiểm tra tình trạng của cây, chăm sóc ra sao, số lần thực hiện…) và thông báo tiến độ thực hiện từng tháng. Chuyên viên của Phòng CX-CQ sẽ theo dõi, kiểm tra việc tuân thủ kế hoạch của doanh nghiệp. Trong mỗi năm, chi phí bảo dưỡng trả cho doanh nghiệp được chia thành 02 đợt: đợt 1 trả 40% vào giữa năm, đợt 2 trả 60% vào cuối năm nhưng trước khi thanh toán tiền, thành phố sẽ kiểm tra kết quả thực hiện của doanh nghiệp. Nếu cây xanh được chăm sóc đạt yêu cầu, thành phố sẽ trả cho doanh nghiệp 60% còn lại; trường hợp không đạt, tức là doanh nghiệp đã không thực hiện đúng cam kết của mình, 60% này sẽ bị giữ lại (đây là cách làm mang tính chất “củ cà rốt và cây gậy”).Giai đoạn 03 năm sau khi trồng là thời gian để cây ổn định trên khu đất mới, giúp cây phát triển tốt hơn sau này. Có nhiều cách để quan sát sự ổn định và phát triển của cây sau 03 năm như xem xét sự tăng trưởng của thân, cành và đánh giá bộ rễ. Hiện nay, CĐĐT Lyon đang thực hiện nghiên cứu xác định mức độ tăng trưởng của thân, cành đối với từng loại cây sau 03 năm trồng và xây dựng bảng tiêu chuẩn để đối chiếu và đánh giá được cây đang phát triển tốt hay không. Thông thường, cây hiếm khi chết sau 03 năm nhưng có những trường hợp cây sẽ phát triển chậm và khi đó, thành phố sẽ chịu rủi ro vì doanh nghiệp đã hết trách nhiệm sau 03 năm. Với su hướng hiện nay những cây xanh đô thị được trồng là những cây khỏe mạnh có sức phát triển nhanh, cây dẻo dai, cho hoa đẹp như Cây Sấu, Cây Muồng Hoàng Yến, Phượng vĩ, phượng vàng, phượng trắng. Đối với những khu vực quy hoạch xây nhà biệt thự nên trồng cây xanh công trình hay những cây cổ thụ….